De Pilsrevolutie

Geschreven door David Aerts, Zytholoog

blog_post_header

Onze Pils is een biersoort met relatief lage hop aroma’s en weinig uitgesproken mouttoetsen, maar kent wel een zeer grote doordringbaarheid! De Pils is wereldwijd de populairste bierstijl wat volume betreft. Hoewel deze populariteit geleidelijk afneemt ten voordele van speciaalbieren, maakt pils nog steeds bijna 90% uit van de totale wereldconsumptie. Dit geldt ook binnen de top 20 van de meest geconsumeerde biermerken waarbij Guinness de enige niet-pils is. Ook in België, ondanks ons rijk assortiment aan speciaalbieren, zijn de best verkopende bieren pils bieren.

Pils(ner) is genoemd naar de plaats van zijn ontstaan in Plzen (Pilsen), Tsjechië. In 1838 ontstond er in Plzen een kleine revolte waar de brave burgers van de gelijknamige stad hun bier zo slecht vonden dat ze 36 ondrinkbare vaten in hun stadsriolen weggoten. De toenmalige beslissers binnen de gemeenteraad voelden de bui hangen en beslisten om een nieuwe brouwerij te bouwen. Josef Groll werd ingehuurd om deze nieuwe brouwerij te bouwen en leiden omwille van zijn technische kennis binnen het ‘lagers brouwen’. Dit gecombineerd met plaatselijke ingrediënten creëerde hij zo een nieuwe bierstijl, alsook in grote mate te danken aan het erg zacht grondwater in en rond Plzen. Naast dit natuurlijk hulpmiddel fermenteerde Groll op lage temperaturen en gebruikte hij de (lager)gist Saccharomyces Pastorianus. Pilsbieren danken hun verfrissende en heldere eigenschappen vooral aan deze gist omdat hij minder fruitige esters en meer zwaveldioxide voortbrengt dan andere gisten. De nieuwe bierstijl sloeg onmiddellijk aan en verspreidde zich razendsnel in heel Europa.

De Belgische brouwers voelden zich bedreigd door de buitenlandse pilsbieren en lanceerden begin 20ste eeuw een nationale bierwedstrijd waarvan de winnaar moest concurreren met de buitenlandse pils. ‘Le Concours pour l’amélioration de la Biére Belge’ had enkele vooropgestelde criteria waaraan elke deelnemer moest voldoen. Het nieuwe bier moest net als de pils rond de 5% ABV zijn, maar minstens drie keer goedkoper. Het bier moest mooi parelen, voorzien zijn van een mooie schuimkraag en moest meer koolzuur bevatten dan gebruikelijk.

In 1905 schreven 73 brouwers zich in. Brouwerij Binard uit Châtelineau won met het flessenbier ‘Belge de Faleau’. Het amberkleurige bier kende snel navolging en zo werd de ‘Spéciale Belge’ het nieuwe doordrinkbier. Brouwerij Binard had zich zoals afgesproken gehouden aan de vooropgestelde, goedkopere kostprijs waardoor het nieuwe bier een betaalbare luxe werd voor arbeiders. De bekendste erfgenamen van de Spéciale Belge zijn Palm en De Koninck.

Tussen de jaren 1920 en 1930 maakte de lokaal gebrouwen pilsbieren ook in België hun introductie. Enkele van de grootste merken van vandaag zoals Cristal, Alken Maes, Stella Artois en Primus werden in die periode opgericht en bedreigden het voortbestaan van regionale bierstijlen als Witbieren en zure Lambiekbieren. Hoewel er verschillende variaties zijn, bevatten de meeste pilsbieren van tegenwoordig bleke pilsmout, een toevoeging van rijst of maïs om de doordrinkbaarheid te vergemakkelijken alsook relatief weinig hop. De bitterheid is doorgaans tussen de 15 en de 20 IBU, wat een pak lager ligt dan vroeger.

De Brouwerijsector kende tijdens de tweede helft van de twintigste eeuw een explosieve groei: grotere brouwerijen namen hun concurrenten over waardoor de ene brouwerij na de andere zijn deuren begonnen te sluiten. Koning pils regeerde het land! Het gevolg was dat hierdoor de verscheidenheid van onze Belgische bieren in het gedrang kwam. Na verschillende kleine opflakkeringen van streekbieren was het vooral in 1986 (‘het jaar van het bier’) dat de brouwers opnieuw een frisse wind onder hun vleugels kregen. Ze begonnen opnieuw in hun producten te geloven, brachten nieuwe bieren op de markt en bierliefhebbers herontdekten bieren van eigen bodem. Naast ‘het jaar van het bier’ was er een andere reden waarom onze Belgische trots meer naar de voorgrond trad. Biergoeroe Michael Jackson - niet de ex-popzanger- werd eind jaren tachtig bekend met zijn televisiereeks ‘The Beer Hunter’ en schreef verschillende bestsellers over Belgisch bier. De Belgische brouwfederatie speelde hier gretig op in met successen tot op heden.

Ga terug

Shop jouw Makadambox

Bestel hier